Sinterklaas de-goed-heiden-man

Na al discussies over piet wordt het tijd voor Sinterklaas zelf. Wie is hij? Waar komt het paard vandaan en waarom wordt er op de deur gebonsd? Waar staan de chocoladeletters voor en waarom wordt er zo geheimzinnig gedaan met de cadeautjes?

Als oorsprong van het Sinterklaasfeest wordt vaak verwezen naar de bisschop van Myra (de hoofdstad van Lycië, in het huidige Turkije). Mogelijk waren er zelfs twee Nicolazen die allebei uit hetzelfde klooster kwamen. Onze Sint Nicolaas is waarschijnlijk een versmelting van deze twee Nicolazen.  Doordat ze beiden veel zeelieden gered hebben, en ook nog eens in dezelfde periode in december stierven, zijn hun levensverhalen tot één Sint Nicolaas-verering samengesmolten. In de 11e en 12e eeuw van de Middeleeuwen, bereikte de Nicolaas-verering ook ons land (via de handel). Vanaf die tijd wordt ook bij ons de sterfdag (6 december) gevierd van ‘de’ heilige Nicolaas. En volgens katholiek gebruik vindt dat plaats op de avond vóór de eigenlijke gebeurtenis, dus op de avond van 5 december. Net zoals kerstmis op kerstavond wordt gevierd, voorafgaand aan de eerste kerstdag.

‘Papa, wie vertelt Sinterklaas dat we niet meer in hem geloven?’ 

6eujncDe god op het witte paard
Er zijn zóveel lijntjes van ons Sinterklaasfeest naar andere verhalen, dat je er duizelig van kan worden. Er zijn verschillende kerkelijke feesten die zich hebben vermengd met heidense feesten van de Kelten en Germanen, zo ook het Sinterklaas verhaal. De Germaanse god Odin (Wodan) reed op zijn witte paard (een achtvoetige schimmel) net als Sinterklaas over daken en bomen, en hij deelde ook geschenken uit. Odin was een wintergod: zijn feest werd gevierd tijdens de zonnewende (midwinter), het moment dat de dag het kortst is, en de nacht het langst.

Chocoladeletters & Het Grote Boek
Volgens de Germanen was Odin de uitvinder van de lettertekens (de runen). Daarom werden er ook lettertekens of runen cadeau gegeven op het midwinterfeest. Vandaar onze chocoladeletters en banketletters.download-1
‘Het Grote Boek’ past ook in deze traditie. Odin had immers alle letters in zijn bezit!

Gebons op de deuren
In de 16e eeuw veranderde het feest. In die tijd ontstond er verzet tegen de Rooms-katholieke kerk. De voorgangers van de protestantse kerken die toen ontstonden, gingen zich verzetten tegen het kinderfeest, omdat het te veel een Rooms feest zou zijn. Vanaf dat moment veranderde de Sint Nicolaas-viering van een straatfeest naar iets wat je min of meer stiekem thuis vierde, met de gordijnen dicht. Er werd in het geheim op deuren gebonsd, door onzichtbare handen met lekkers gestrooid, en je kreeg geschenken die op een geheimzinnige manier waren bezorgd. Op schilderijen zie je nu kinderschoentjes met snoepgoed erin, en wordt het verhaal verteld dat de cadeautjes door de schoorsteen komen omdat Sint over de daken rijdt.
Terwijl de Protestanten dus vochten tegen het Katholieke feest sloop de Germaanse God Odin stilletjes het verhaal binnen.

Vragen voor opvoeders:

  • Ken je de (verschillende) theorieën over de voorchristelijke invloeden binnen het Rooms-Katholieke kinderfeest?
  • Doet deze achtergrond er wel of niet toe wat jou betreft? Waarom wel/niet?
  • Hanteer je deze criteria ook bij andere (religieuze) feesten?
Bron: Ouders.nl 
Share

Geef een reactie